Adam Smith ve Devletin Piyasa Müdahalesi

 

Ekonominin babası ünvanlıya anılan Smith 1723-90 yıllarında sanayi devrimine ve bu devrimin etkilerini en güçlü şekilde yaşayan İskoç aydınlarını ve İngiltere'deki ekonomik değişimleri gözlemlemiştir. Smith arz ve talebi eşitleyerek fiyatları belirleyen görünmez el kavramını ortaya koymuştur. Özel sermaye yönetiminin bir kesimin elinde olmasını, Vergilendirmeyi ve piyasaya müdahale eden politika yapıcıları eleştirmiştir. Fakat sanayileşme sürecinden sonra gelişmiş ülkelerden bazılarının yapmaya çalıştığı şey tam olarak budur. İmalatı teşvik ederek ve hizmetlerden uzaklaşarak sanayileşmeyi geri kazanmak. 2008 krizi, büyük finansal hizmetler sektörüne sahip olmanın olumsuzluklarını ortaya çıkardı. İngiltere'nin 2008 krizinden sonra yapmaya çalıştığı şey ekonomisinin itici güçlerini değiştirmek, finansal hizmetlere daha az mecbur olmak amaçlanıyor. Hizmet sektörü ulusal ekonominin büyük bir kısmını kaplarken, üretim ekonominin onda birine karşılık geliyor. 2. Dünya savaşından sonra üretim ticareti tarifeleri ve kısıtlayıcı uygulamaları kaldırılırken aynı koşullar sağlanmamıştır. Bu hizmet sektörü dominant ülkelere zarar vermektedir. Ek olarak hizmetler için politika önerisi oluşturmak imalatla kıyasla daha zordur çünkü hizmetler somut değildir. Maddi olmayan yatırım  hizmet sektöründeki firmaların çoğunlukla yaptığı şeydir fakat çıktılar ve girdiler çoğunlukla görünmez olduğu için bu durumda ölçüm yapmak zordur. Smith sınırlı devlet müdahalesini savunmuştur. Uzmanlaşmanın getirdiği cahilliğin önlemini devletin eğitim yatırımı yapması olarak belirtmiştir. Vergilendirme ve bilinçli fiyatları yüksek tutma gibi piyasa müdahalelerinin fiyatları bozacağını savunmuştur. Bankacılık sektöründe devlet tarafından müdahalenin faiz oranı için tavan oluşturma, bankaları ellerindeki nakdin ötesinde genişlememeye dikkat etmeye zorlaması gibi durumları desteklemiştir. Hükümetin müdahale etmemesi gereken alanlar olduğuna inana Smith ayrıca hükümetin bir sektörü desteklemek için müdahalesinin, kendi çıkarlarını gözeten bireylerin kararlarından daha az verimli olacağını ifade etmiş, bireylerin ‘ güç ve zenginlik’ tutkusunun toplumun ekonomik refahını yükselttiğini ifade etmiştir. Adam Smith, hükümetlerin piyasanın işleyişinde bozukluklar meydana getirmek anlamına gelecekse ekonomiyi yeniden dengelemeyi savunmazdı.