Yatırım Kuruluşları- Halka Arza Aracılık Faaliyetleri

Halka Arza Aracılık Faaliyetleri

Halka arz, sermaye piyasası araçlarının halka sunulmasıdır ve bu süreçte iki ana aracılık türü bulunur: aracılık yüklenimi ve en iyi gayret aracılığı.

Aracılık Yüklenimi

Aracılık yüklenimi, sermaye piyasası araçlarının halka arzında yüklenimde bulunarak satışa aracılık edilmesi anlamına gelir. Aracılık yüklenimi dört alt başlıkta sınıflandırılabilir:

1. Bakiye Yüklenim:

   • Halka arz yoluyla satışa sunulan sermaye piyasası araçlarının, satılmayan kısmının tamamının bedelinin satış süresi sonunda tam ve nakden ödenerek satın alınmasıdır.

2. Tümünü Yüklenim:

   • Halka arz yoluyla, sermaye piyasası araçlarının bedeli satışın başlamasından önce tam ve nakden ödenmek suretiyle tamamının satın alınarak halka satılmasıdır.

3. Kısmen Bakiyeyi Yüklenim:

   • Halka arz yoluyla satışa sunulan sermaye piyasası araçlarının, satılmayan kısmının bir bölümünün bedelinin satış süresi sonunda tam ve nakden ödenerek satın alınmasıdır.

4. Kısmen Tümünü Yüklenim:

   • Halka arz yoluyla satışa sunulan sermaye piyasası araçlarının, bedelinin satışın başlamasından önce tam ve nakden ödenmek suretiyle bir kısmının satın alınarak halka satılmasıdır.

En İyi Gayret Aracılığı

En iyi gayret aracılığı, ihraç edilecek sermaye piyasası araçlarının izahnamede belirtilen satış süresi içinde satışa sunulması ve satılmayan kısmının ihraççıya iade edilmesi veya bunları daha önce satın almayı taahhüt etmiş üçüncü kişilere satılmasıdır.

Halka Arz Sürecinde Yer Alan Faaliyetler

1. İhraççı ve Halka Arz Edenlerle Birlikte Çalışma:

   • Halka arz sürecinde ihraç fiyatı, miktarı ve halka arz sürecinin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır.

2. Belgelerin Hazırlanması ve Kurula Başvuru:

   • Halka arz için gerekli belgeler hazırlanır ve Sermaye Piyasası Kurulu’na başvuru yapılır.

3. Konsorsiyum Oluşturulması:

   • Halka arz sürecinde talep toplama, yurtiçi ve yurtdışı organizasyonlarla satışın organize edilmesi gibi yükümlülükler yerine getirilir.

4. Tahsis ve Gişe Hizmetleri:

   • Halka arz edilmeksizin yapılan ihraçların belli bir grup yatırımcıya tahsisi ve gişe hizmeti olarak emir iletimi aracılığı yapılır.

Özel Şartlar

• Aracı Kurumlar ve Bankalar: Yatırım ve kalkınma bankaları halka arzda aracılık yapabilir. Aracılık yüklenim faaliyeti veya sadece en iyi gayret aracılığı faaliyeti izni olabilir.
• Asgari Özsermaye: Bankalar için aranmaz.
• Yeterli Kadro: Birim yöneticisi ve yeterli sayıda personel istihdamı gereklidir.
• Halka Arz Aracılık Sözleşmesi: Halka arz aracılık sözleşmesi yapılması zorunludur.

İlke ve Esaslar

• Halka arz çerçevesinde belirlenen sözleşme esaslarına göre ilan ve reklamlar belirlenir.
• Halka arz işlemleri sırasında piyasa bozucu eylem niteliğinde davranışlarda bulunulamaz.
• Yatırım kuruluşları, halka arz faaliyeti esnasında hizmet ücreti dışında kendilerine veya başkasına menfaat sağlayamaz.
• İhraççı ve/veya halka arz edenler hakkında detaylı inceleme yapılır ve en iyi gayret gösterilir.
• Fiyat tespit raporunda kurallara uyulur ve esas alınan yöntemler açıklanır.
• Kamuya açıklanmamış bilgilerin kurum içi ve dışı diğer departmanlarla paylaşılması engellenir.

Aracılık Konsorsiyumu

• İki tarafın onayı ile yetkili yatırım kuruluşlarından biri konsorsiyum lideri olarak seçilir; eş lider de seçilebilir.
• Konsorsiyum sözleşmesi yapılır ve halka arza aracılık sözleşmesi ile birlikte en az iki iş günü öncesinden paylaşılır ve imzalanır.

Temel Amaçlar

• Kamu Aydınlatılması: Yatırımcıların korunması için kamunun aydınlatılması sağlanır.
• Çıkar Çatışmasının Önlenmesi: Bilgi suistimalinin önüne geçilerek çıkar çatışması önlenir.